จันทบุรี – ปัญหาน้ำเสียจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ โดยเฉพาะฟาร์มกุ้ง ถือเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญของอุตสาหกรรมการส่งออกของไทยมาอย่างยาวนาน อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2567 ที่ผ่านมา ได้มีการเปิดตัวโครงการนำร่องที่ใช้เทคโนโลยี “ไมโคร-นาโนบับเบิล” เข้ามาช่วยบำบัดน้ำเสียและเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงกุ้งขาวอย่างครบวงจร ณ ฟาร์มกุ้งแห่งหนึ่งในจังหวัดจันทบุรี ซึ่งคาดว่าจะช่วยพลิกโฉมวงการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของประเทศให้สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

โครงการนี้เป็นความร่วมมือระหว่างภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กับบริษัทเอกชนผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีไมโคร-นาโนบับเบิล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ปัญหาน้ำทิ้งจากบ่อเลี้ยงกุ้งที่มักปนเปื้อนไปด้วยสารอินทรีย์และแอมโมเนีย ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศในพื้นที่ใกล้เคียงและคุณภาพของผลผลิต โดยหลักการทำงานของเทคโนโลยีนี้คือการสร้างฟองอากาศขนาดเล็กจิ๋ว (เล็กกว่าเส้นผมมนุษย์หลายร้อยเท่า) ที่มีคุณสมบัติพิเศษในการเพิ่มปริมาณออกซิเจนในน้ำได้อย่างรวดเร็วและคงอยู่ได้นาน นอกจากนี้ ฟองอากาศขนาดจิ๋วเหล่านี้ยังสามารถช่วยย่อยสลายของเสียและสารพิษต่างๆ ที่สะสมอยู่ในน้ำ

รองศาสตราจารย์ ดร.สัณห์ เลิศวิทยวิวัฒน์ หัวหน้าโครงการวิจัย กล่าวว่า “การนำไมโคร-นาโนบับเบิลมาใช้ในบ่อเลี้ยงกุ้ง ไม่เพียงแต่ช่วยเรื่องการบำบัดน้ำเสีย แต่ยังส่งผลดีโดยตรงต่อตัวกุ้งด้วยครับ เพราะเมื่อน้ำมีคุณภาพดีขึ้น กุ้งก็จะแข็งแรงขึ้น อัตราการเจริญเติบโตดีขึ้น และลดความเสี่ยงของการเกิดโรคที่มากับน้ำเสียได้ ผลที่ได้คือเราสามารถเพิ่มผลผลิตและลดอัตราการตายของกุ้งได้ถึง 20-30% และยังช่วยให้การจัดการน้ำเป็นระบบปิดได้ง่ายขึ้น ไม่ต้องปล่อยน้ำทิ้งออกสู่ภายนอก”

ความสำเร็จของโครงการนำร่องนี้ไม่เพียงแต่จะช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้ง โดยข้อมูลจากกรมประมงระบุว่าการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบยั่งยืนเป็นเทรนด์สำคัญที่ตลาดโลกให้ความสนใจ การนำนวัตกรรมมาปรับใช้จะช่วยให้ผลผลิตจากฟาร์มไทยมีมาตรฐานสากลและเป็นที่ยอมรับมากขึ้น นอกจากนี้ ต้นทุนการติดตั้งอุปกรณ์ในระยะยาวยังถือว่าคุ้มค่าเมื่อเทียบกับผลตอบแทนที่ได้จากการเพิ่มผลผลิตและลดความเสียหายจากการเกิดโรค

การนำไมโคร-นาโนบับเบิลมาประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำนี้ ถือเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการบูรณาการองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ากับภาคการผลิตจริง เพื่อแก้ปัญหาที่เป็นรูปธรรม สร้างมูลค่าเพิ่ม และนำพาอุตสาหกรรมให้ก้าวไปสู่ความยั่งยืนในอนาคต

ที่มา: สำนักข่าวอินโฟเควสท์ และ ข้อมูลจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ URL: https://www.infoquest.co.th/2024/204225